Door Mira Janssen 
Een slaapkamer krijgt gemakkelijk meerdere functies. Je werkt er nog even op je laptop, kijkt vanuit bed televisie of legt er wasgoed, boeken en andere spullen neer. Dat is praktisch, maar het kan ervoor zorgen dat de kamer minder duidelijk als rustplek aanvoelt.
De inrichting van een slaapkamer kan slaapproblemen niet altijd oplossen. Een rustige, donkere, stille en goed geventileerde omgeving kan wel helpen om gunstige omstandigheden voor slaap te creëren. Met enkele praktische aanpassingen maak je de kamer comfortabeler en beperk je onnodige prikkels rond bedtijd.
Gebruik je slaapkamer vooral om te slapen
Wanneer je regelmatig vanuit bed werkt, eet, televisie kijkt of sociale media gebruikt, wordt het bed steeds meer een plek voor allerlei activiteiten.
Thuisarts adviseert mensen die slecht blijven slapen om de slaapkamer vooral te gebruiken voor slapen, seks en ziek zijn. Werken, eten en televisie kijken kun je volgens dit advies beter buiten de slaapkamer doen.
Heb je voldoende ruimte? Plaats je werkplek dan in een andere kamer. Lukt dat niet, probeer dan in ieder geval niet vanuit bed te werken. Berg na het werk je laptop, papieren en opladers op, zodat je niet de hele avond naar je werkplek kijkt.
Maak een duidelijke scheiding in een studio
In een studio is het niet altijd mogelijk om een volledig aparte slaapkamer te creëren. Je kunt de slaapzone wel visueel afscheiden van de rest van de ruimte.
Dat kan bijvoorbeeld met:
- Een gordijn aan een plafondrail
- Een open kast als roomdivider
- Een licht kamerscherm
- Een andere wandkleur rond het bed
- Een vloerkleed onder de slaapzone
- Verlichting die alleen bij het slaapgedeelte hoort
Zorg ervoor dat de afscheiding ventilatie en een veilige looproute niet belemmert. Een hoge, volledig gesloten kast kan daglicht en luchtstromen tegenhouden. Een open kast of gordijn is meestal flexibeler.
Houd de slaapkamer overzichtelijk
Een slaapkamer hoeft niet volledig leeg of minimalistisch te zijn. Het is wel prettig wanneer spullen een vaste plaats hebben en je zonder obstakels rond het bed kunt lopen.
Begin met de oppervlakken die je vanuit bed ziet. Ruim kleding, papieren en losse spullen op het nachtkastje, de stoel en de vloer op. Gebruik gesloten opbergruimte voor voorwerpen die je niet dagelijks nodig hebt.
Praktische mogelijkheden zijn:
- Een bed met ingebouwde laden
- Lage opbergbakken onder het bed
- Een kledingkast met een logische vakverdeling
- Een ladekast voor kleine kledingstukken
- Een mand voor wasgoed
- Een nachtkastje met een lade
- Wandplanken voor enkele zorgvuldig gekozen voorwerpen
Vul de ruimte onder het bed niet volledig met dicht op elkaar gepakte spullen. Houd rekening met bereikbaarheid, schoonmaken en eventuele ventilatie rond het matras en de bedbodem.
Kies een praktische plaats voor het bed
Er bestaat geen universele positie waarin iedereen beter slaapt. De beste plek hangt af van de vorm van de kamer, ramen, deuren, radiatoren, ventilatieroosters en beschikbare loopruimte.
Let bij het plaatsen van het bed op de volgende punten:
- Je moet aan minimaal één kant gemakkelijk in en uit bed kunnen stappen.
- Het bed mag een deur of vluchtroute niet blokkeren.
- Gordijnen en ramen moeten bereikbaar blijven.
- Plaats het hoofdeinde bij voorkeur niet direct voor een radiator.
- Blokkeer geen ventilatieroosters.
- Vermijd een plek met hinderlijke tocht.
- Houd rekening met licht van buiten en geluid van buren of verkeer.
- Zorg dat kastdeuren en laden nog volledig kunnen openen.
Een hoofdeinde tegen een vaste wand kan de slaapzone visueel rustiger maken, maar kies vooral een indeling die praktisch en veilig is.
Maak de slaapkamer voldoende donker
Licht van straatlantaarns, koplampen of de vroege ochtendzon kan hinderlijk zijn. Verduisterende gordijnen of rolgordijnen helpen om licht van buiten te beperken.
Controleer ook kleine lichtbronnen in de slaapkamer. Stand-bylampjes, displays van wekkers en opladers kunnen opvallend zijn wanneer de kamer verder donker is. Draai een wekker van je af of dim het display als dat mogelijk is.
Moet je ’s nachts uit bed? Gebruik dan een zachte, laag geplaatste lichtbron waarmee je veilig kunt lopen zonder direct fel plafondlicht aan te doen.
Overdag is daglicht juist belangrijk voor je dag-nachtritme. Open in de ochtend de gordijnen en zoek buitenlicht op. De Hersenstichting adviseert om overdag voldoende daglicht op te zoeken en de verlichting in de avond te dimmen.
Zorg voor rustige avondverlichting
Fel licht is praktisch bij het opruimen of aankleden, maar minder prettig wanneer je de dag wilt afbouwen. Gebruik daarom verschillende lichtpunten.
Een slaapkamer kan bijvoorbeeld bestaan uit:
- Een plafondlamp voor algemene verlichting
- Bedlampjes om te lezen
- Een dimbare wand- of tafellamp
- Lage oriëntatieverlichting voor de nacht
- Verlichting in of bij de kledingkast
Kies verlichting die je afzonderlijk kunt bedienen. Zo hoef je niet steeds de felste lamp te gebruiken. Lees ook onze ideeën voor sfeerverlichting in de slaapkamer.
Kies kleuren waarbij jij tot rust komt
Er wordt regelmatig beweerd dat bepaalde kleuren automatisch een betere nachtrust geven. Daarvoor bestaat geen eenvoudige, algemeen geldende kleurregel. De persoonlijke beleving van een kleur speelt eveneens een belangrijke rol.
Vind je zachte blauw-, groen-, zand- of beigetinten prettig? Dan kunnen deze een rustige basis vormen. Houd je juist van donkere kleuren, dan kun je die gebruiken op één wand, in het bedtextiel of met accessoires.
Let vooral op de totale hoeveelheid contrast en visuele drukte. Veel felle kleuren, grote dessins en verschillende decoraties kunnen de kamer onrustig laten ogen. Een beperkt kleurenpalet zorgt meestal voor meer samenhang.
Beperk geluid waar dat mogelijk is
Verkeer, stemmen, deuren en apparaten kunnen de rust in de slaapkamer verstoren. Begin met het opsporen van de bron.
Mogelijke oplossingen zijn:
- Kieren rond ramen en deuren laten controleren
- Een deur voorzichtig sluiten in plaats van laten dichtslaan
- Apparaten met een zoemend of tikkend geluid verplaatsen
- Een vloerkleed of gordijnen gebruiken om galm te verminderen
- Het bed verder van een lawaaiige wand plaatsen
- Oordoppen gebruiken wanneer dat voor jou veilig en comfortabel is
Volledige stilte is niet voor iedereen noodzakelijk. Het belangrijkste is dat onverwachte of hinderlijke geluiden zo veel mogelijk worden beperkt.
Houd de slaapkamer koel, maar comfortabel
Een te warme slaapkamer kan oncomfortabel aanvoelen. De Hersenstichting noemt ongeveer 16 tot 18 graden als richtlijn voor een koele slaapkamer. Zie dit niet als een verplichte exacte temperatuur: persoonlijke voorkeur, beddengoed, gezondheid en het seizoen spelen eveneens een rol.
Kies een dekbed en nachtkleding die passen bij de kamertemperatuur. Word je regelmatig zwetend of juist koud wakker? Kijk dan niet alleen naar de thermostaat, maar ook naar de vulling van het dekbed, het materiaal van het bedtextiel en de ventilatie van het matras.
Blijf de slaapkamer ventileren
Ventileren betekent dat vervuilde binnenlucht voortdurend wordt vervangen door buitenlucht. Alleen enkele minuten een raam openen is niet hetzelfde als permanente ventilatie.
Volgens GGD Leefomgeving moeten ventilatieroosters in principe openblijven. Bij balansventilatie moet het systeem blijven werken en goed worden onderhouden. Daarnaast kun je de kamer dagelijks kort luchten.
Let erop dat:
- Ventilatieroosters niet door gordijnen of meubels worden geblokkeerd.
- Roosters regelmatig worden schoongemaakt.
- Een mechanisch ventilatiesysteem niet zomaar wordt uitgezet.
- Vochtige was bij voorkeur niet in de slaapkamer droogt.
- Je na schilderen of het plaatsen van nieuwe meubels extra ventileert.
Heb je last van tocht? Verplaats het bed zo mogelijk uit de directe luchtstroom in plaats van alle ventilatie af te sluiten.
Kies een matras en hoofdkussen op comfort
Een duur matras of kussen is niet automatisch de beste keuze. Lichaamsbouw, slaaphouding, persoonlijke voorkeur en de combinatie van matras en bedbodem bepalen hoe comfortabel je ligt.
Een matras moet voldoende ruimte bieden om van houding te veranderen en prettig aanvoelen zonder storende drukpunten. Probeer een matras indien mogelijk uit en controleer de voorwaarden voor proefslapen en retourneren.
Het hoofdkussen moet aansluiten bij je slaaphouding en de mate waarin je schouder in het matras wegzakt. Lees daarom ook waar je op moet letten wanneer je een hoofdkussen gaat bestellen.
Heb je aanhoudende rug-, nek- of gewrichtsklachten? Bespreek deze dan met een arts of andere bevoegde zorgverlener in plaats van alleen op algemene productclaims af te gaan.
Leg telefoon, tablet en laptop buiten bereik
Veel mensen nemen hun telefoon mee naar bed als wekker. Daardoor blijven sociale media, berichten en nieuws gemakkelijk bereikbaar.
Leg de telefoon bij voorkeur buiten de slaapkamer. Als dat niet praktisch is, plaats hem dan buiten handbereik, schakel meldingen uit en gebruik eventueel de niet-storenfunctie.
Het probleem is niet alleen het licht van het scherm. Berichten, video’s, werkmails en nieuws kunnen je ook actief en alert houden. Bouw de avond daarom af met een rustigere activiteit, zoals lezen, luisteren naar kalme muziek of een ontspanningsoefening.
Maak ruimte voor een rustige avondroutine
Een goede slaapkamer helpt, maar de inrichting is slechts een deel van het geheel. Regelmaat en gedrag rond bedtijd spelen eveneens een belangrijke rol.
Probeer bijvoorbeeld:
- Rond vaste tijden op te staan en naar bed te gaan
- De verlichting in de avond geleidelijk te dimmen
- Werk en ingewikkelde taken op tijd af te ronden
- Gedachten of taken voor morgen op papier te zetten
- Cafeïne en alcohol laat op de dag te beperken
- Pas naar bed te gaan wanneer je slaperig bent
- Overdag voldoende te bewegen en daglicht op te zoeken
Stress en piekeren kunnen de slaap beïnvloeden. Lees meer over niet kunnen slapen door stress en bespreek aanhoudende klachten met je huisarts.
Vraag je je af hoe je snel in slaap kunt vallen? Verwacht dan niet dat één product of truc het probleem altijd oplost. Een combinatie van slaapgewoonten, ontspanning en een passende slaapomgeving is meestal zinvoller.
Wanneer hulp vragen bij slecht slapen?
Iedereen slaapt weleens een paar nachten minder goed. Maak je daar niet direct grote zorgen over. Blijven de klachten bestaan, beïnvloeden ze je dagelijks functioneren of val je overdag gemakkelijk in slaap op onveilige momenten? Neem dan contact op met je huisarts.
Ook luid snurken met ademstops, sterke onrust in de benen, somberheid, angst of langdurige pijn zijn redenen om professioneel advies te vragen. Een andere inrichting kan comfortabel zijn, maar vervangt geen medische beoordeling of behandeling.
Begin met de grootste verstoringen
Je hoeft de slaapkamer niet in één keer volledig te verbouwen. Begin met de factoren die je zelf het meest hinderen. Dat kan licht van buiten zijn, een te warme kamer, geluid, een oncomfortabel kussen of een telefoon die voortdurend om aandacht vraagt.
Door steeds één aanpassing te testen, merk je beter wat voor jou werkelijk verschil maakt. Zo ontstaat stap voor stap een slaapkamer die niet alleen mooi is ingericht, maar ook praktisch is afgestemd op rust en slaap.
Lees ook
- Sfeerverlichting in de slaapkamer: vijf ideeën
- Hoofdkussen bestellen? Hier moet je op letten
- Pocketvering of traagschuim: welk matras kies je?
Vind je onze artikelen handig?
Voeg Slaapkamer-winkels.nl toe als voorkeursbron in Google en zie onze artikelen vaker terug in Google.